Tại sao Claude AI lại từ chối lệnh của bạn? Câu trả lời nằm ở bản hiến pháp này

Anthropic đã chính thức công bố bản hiến pháp mới dành cho mô hình AI Claude. Đây là một tài liệu chi tiết mô tả các giá trị và cách hành xử mà đội ngũ phát triển mong muốn Claude thực hiện trong quá trình tương tác với con người. Thay vì chỉ là những dòng lệnh kỹ thuật khô khan, bản danh sách này giải thích cụ thể bối cảnh và mục đích mà Claude cần hướng tới để trở thành một công cụ hữu ích, an toàn và đáng tin cậy hơn cho người dùng.

Cách tiếp cận dựa trên sự thấu hiểu thay vì quy tắc cứng nhắc

Điểm khác biệt lớn nhất của tài liệu này là thay vì chỉ đưa ra những quy tắc máy móc kiểu “được làm” hay “không được làm”, Anthropic tập trung giải thích lý do tại sao Claude nên hành động theo một cách nhất định. Cách tiếp cận này giúp mô hình AI không chỉ tuân thủ lệnh một cách thụ động mà còn có khả năng tự điều chỉnh, vận dụng các nguyên tắc chung vào nhiều tình huống thực tế phức tạp và mới mẻ. Để tăng tính minh bạch, Anthropic đã công bố toàn bộ nội dung này dưới giấy phép công cộng (Creative Commons CC0 1.0), cho phép bất kỳ ai cũng có thể tham khảo, sử dụng hoặc đóng góp ý kiến để hoàn thiện công nghệ AI chung.

Hướng tới sự hữu ích và hỗ trợ chuyên sâu cho người dùng

Mục tiêu chính của bản nguyên tắc mới là giúp Claude trở thành một trợ lý đắc lực, có khả năng cung cấp kiến thức chuyên sâu trong các lĩnh vực như y tế, luật pháp hay tài chính. Claude được hướng dẫn để giao tiếp một cách thẳng thắn, coi người dùng như những người trưởng thành có khả năng tự quyết định. Điều này có nghĩa là mô hình sẽ cố gắng cân bằng giữa sự hỗ trợ nhiệt tình và tính trung thực, ngay cả khi thông tin đó có thể không đúng như kỳ vọng ban đầu của người dùng. Chẳng hạn, bạn có thể thử sử dụng câu lệnh: “Với tư cách là một cố vấn tài chính, bạn hãy phân tích các rủi ro trong kế hoạch đầu tư này một cách khách quan nhất và đưa ra lời khuyên thực tế nhất nhé?”. Khi đó, Claude sẽ dựa trên các nguyên tắc về sự trung thực để đưa ra nhận xét công tâm thay vì chỉ đưa ra những lời khen ngợi vô căn cứ.

Trong tài liệu này, Anthropic thiết lập một lộ trình rõ ràng cho các hành vi của Claude theo thứ tự ưu tiên: an toàn hệ thống, chuẩn mực đạo đức, tuân thủ hướng dẫn của nhà phát triển và cuối cùng mới là tính hữu ích. Việc đặt an toàn lên hàng đầu nhằm đảm bảo con người luôn giữ được quyền kiểm soát và giám sát AI trong giai đoạn phát triển này. Các “ranh giới đỏ” cũng được xác định rất cụ thể, ví dụ như Claude tuyệt đối không được hỗ trợ các hành vi nguy hiểm hoặc cung cấp thông tin giúp thực hiện các cuộc tấn công gây hại cho cộng đồng. Ngoài ra, tài liệu cũng đề cập đến các khía cạnh về bản sắc và sự ổn định trong cách phản hồi của AI, giúp mô hình hoạt động nhất quán và tin cậy hơn.

Anthropic khẳng định bộ nguyên tắc dành cho Claude sẽ liên tục được cập nhật dựa trên phản hồi từ thực tế và ý kiến của các chuyên gia trong nhiều lĩnh vực như luật pháp, tâm lý và triết học. Mặc dù việc huấn luyện AI tuân thủ hoàn hảo các giá trị này vẫn là một thách thức kỹ thuật lớn và có thể còn những sai sót, nhưng đây là bước đi cần thiết để xây dựng một môi trường công nghệ an toàn. Những nỗ lực này không chỉ giúp Claude hoạt động có trách nhiệm hơn mà còn góp phần giúp người dùng yên tâm khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào công việc và đời sống hàng ngày.