Theo anh em, ai sẽ bị ảnh hưởng vì AI nhiều hơn? Người có kinh nghiệm hay sinh viên mới ra trường?

Không cần chuyên môn vẫn làm được việc?

Tuy nhiên, Danielle Li, một nhà kinh tế học tại học viện MIT, người đã có những nghiên cứu về việc sử dụng AI trong công sở, cho rằng có những kịch bản nơi AI có thể làm suy yếu vị thế của người lao động có tay nghề cao hơn so với người lao động mới vào nghề. Lý do là vì nó có thể, về cơ bản, tách rời các kỹ năng có giá trị khỏi những con người vốn đã sở hữu chúng từ lâu.

Nói dễ hiểu hơn, anh em sẽ không cần phải là một kỹ sư để bắt đầu lập trình, hoặc là một luật sư để soạn thảo một văn bản pháp lý.

“Điều đó không tốt cho những người lao động có kinh nghiệm,” bà nói. “Bạn đang được trả tiền cho sự hiếm hoi của kỹ năng của mình, và điều gì xảy ra là AI cho phép kỹ năng tồn tại bên ngoài con người.”
Bà Li cho rằng AI cũng không nhất thiết phải tốt cho người lao động ít kinh nghiệm hơn. Tuy nhiên, bà suy đoán rằng tỷ lệ thất nghiệp gia tăng ở những sinh viên mới tốt nghiệp có thể xuất phát từ kỳ vọng của nhà tuyển dụng rằng họ sẽ cần ít nhân viên hơn tổng thể trong thời đại AI, chứ không chỉ là ít người mới vào nghề. Một sự chậm lại chung về việc thuê mướn có thể tác động lớn đến những người vừa ra trường, vì họ chưa có một công việc nào cả.

Robert Plotkin, đối tác của một công ty luật nhỏ chuyên về sở hữu trí tuệ, cho biết AI chưa ảnh hưởng đến nhu cầu của công ty ông đối với những người lao động ít kỹ năng hơn như trợ lý hành chính, những người định dạng lại cho đúng chuẩn các tài liệu mà công ty ông nộp lên văn phòng bằng sáng chế. Tuy nhiên, hiện tại công ty ông sử dụng khoảng một nửa số luật sư hợp đồng so với vài năm trước, khi có sẵn AI tạo sinh. Những luật sư cấp cao này soạn thảo đơn xin cấp bằng sáng chế cho khách hàng, và ông Plotkin sau đó xem xét và yêu cầu họ sửa đổi.

“Tôi đã trở nên rất hiệu quả trong việc sử dụng AI, biến nó thành một công cụ giúp tôi soạn thảo các đơn đăng ký, giảm bớt nhu cầu của chúng tôi đối với luật sư hợp đồng,” ông Plotkin nói.

Một số công ty tiên phong trong việc áp dụng AI dường như đã đưa ra những tính toán tương tự, sa thải nhân viên có kinh nghiệm hơn là chỉ đơn giản là thuê ít người mới vào nghề. Google, Meta và Amazon đều đã cắt giảm nhân sự kể từ năm 2022. Hai tháng trước khi công ty thông báo về việc sa thải gần đây nhất, Microsoft đã sa thải 6.000 nhân viên, nhiều trong số đó là các nhà phát triển phần mềm, và những đợt sa thải vào tháng 7 bao gồm nhiều quản lý cấp trung.

“Bất cứ điều gì mang tính hành chính, liên quan đến bảng tính, nơi có một chuỗi email, hoạt động quản lý tài liệu, AI nên có thể thực hiện khá dễ dàng, giải phóng thời gian cho các nhà quản lý để làm việc hướng dẫn hơn,” Furlonger, nhà phân tích tại Gartner, nói. “Các CEO đang ngụ ý trong dữ liệu báo cáo kinh doanh, rằng chúng ta không cần nhiều người như vậy nữa.”

“Giá trị” của sự thiếu kinh nghiệm

Gil Luria, một nhà phân tích cổ phiếu của công ty đầu tư D.A. Davidson chuyên về Microsoft, cho biết một lý do cho việc sa thải là các công ty như Microsoft và Google đang cắt giảm chi phí để hỗ trợ tỷ suất lợi nhuận, khi họ đầu tư hàng tỷ USD mua chip và xây dựng trung tâm dữ liệu để phát triển AI. Nhưng một lý do khác là vì các kỹ sư phần mềm có thể bị thay thế bởi AI ở mọi cấp độ kỹ năng – bao gồm cả những kỹ sư giàu kinh nghiệm, người có mức lương cao nhưng không sẵn sàng đón nhận công nghệ này.

“Microsoft có thể tính toán nhanh chóng. Họ thấy được ai tạo ra giá trị, ai được trả quá nhiều tiền, ai không được trả quá nhiều tiền, ai thích ứng tốt,” ông Luria nói. “Có những người lớn tuổi đã tìm ra cách để tận dụng AI và có những người lớn tuổi kiên quyết rằng AI không thể lập trình.”

Harper Reed, CEO của 2389 Research, công ty đang xây dựng các tác nhân AI tự động để giúp các công ty thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau, cho biết sự kết hợp giữa mức lương cao hơn và sự miễn cưỡng đón nhận AI có khả năng gây nguy hiểm cho công việc của các kỹ sư phần mềm giàu kinh nghiệm.

“Cách giảm chi phí không phải là sa thải những nhân viên rẻ nhất mà bạn có,” ông Reed nói. “Bạn nên lấy nhân viên lương thấp và khiến họ trở thành một nhân viên đem về nhiều doanh thu.”

Một số nghiên cứu đã gợi ý rằng điều này là hoàn toàn khả thi. Trong một nghiên cứu gần đây của các nhà nghiên cứu tại Microsoft và ba trường đại học, trợ lý mã AI dường như làm tăng năng suất của các nhà phát triển cấp thấp hơn đáng kể so với năng suất của các đồng nghiệp giàu kinh nghiệm hơn.

Ông Reed cho biết từ góc độ tài chính thuần túy, ngày càng hợp lý khi các công ty thuê nhân viên cấp nhập môn sử dụng AI để thực hiện những gì trước đây là công việc cấp trung, một vài nhân viên cao cấp để giám sát họ và gần như không có nhân viên cấp trung nào. Đó, ông nói, về cơ bản là cách công ty của mình được cấu trúc.

Tổng hợp