NASA: chuyến bay chở người của tàu Starliner là sự cố Hạng A, gần như một thảm họa

NASA: chuyến bay chở người của tàu Starliner là sự cố Hạng A, gần như một thảm họa

Khoang tàu chở phi hành gia Starliner có lẽ là một trong những “thành tựu” đáng quên nhất của Boeing. Và nó lại còn đáng quên hơn nữa khi NASA rốt cuộc đã liệt chuyến bay có người lái đầu tay của tàu này vào hạng “sự cố hạng A”, mức nặng nhất không khác mấy một thảm hoạ. Một sự cố được xếp vào loại này khi gây ra thiệt hại tài sản lớn hàng triệu đô hoặc có thương vong. Với tàu Starliner, vụ của nó bị xếp hạng A chủ yếu do gây thiệt hại tiền của khổng lồ (Boeing lỗ hơn 2 triệu USD). Trước đó họ chưa coi đây là sự cố loại A mà chỉ nói giảm nói tránh như “bất thường động cơ” hay “cuộc thử nghiệm kéo dài”.

Tháng 6/2024, nó chở theo 2 phi hành gia Butch Wilmore và Sunita Williams lên Trạm ISS. Nhưng khi tới gần ISS, 5 trong số 28 động cơ lại đột ngột dừng hoạt động khiến con tàu khó định hướng được đúng. Điều này rất nguy hiểm vì có thể dẫn đến va chạm kinh hoàng với ISS. May thay cuối cùng nó cũng cập được vào ISS nhờ tài điều khiển khéo léo của 2 phi hành gia và các động cơ còn lại vẫn đủ bù cho lực đẩy bị thiếu.

Vào tháng 9 Starliner được cho quay về mặt đất một mình. Còn hai người này phải “ăn nhờ ở đậu” trên ISS tám tháng và đến đầu năm ngoái mới trở về bằng tàu Crew Dragon của SpaceX. Nhưng việc xếp loại vậy không có nghĩa là họ sẽ bỏ nó: chuyến bay tiếp theo (gọi là Starliner-1) đã hạ cấp thành chở hàng và dự kiến diễn ra tháng 4, NASA và Boeing còn thống nhất giảm số chuyến bay chở người trong hợp đồng từ 6 xuống tối đa 4 chuyến.

Boeing đã nhận hợp đồng trị giá 4,2 tỷ USD để làm Starliner (SpaceX nhận 2,6 tỷ cho tàu Dragon) và bất kỳ khoản chi phát sinh nào do chậm trễ hay lỗi thì Boeing phải tự bỏ tiền trả. Vấn đề phần mềm (2019), van động cơ (2021) và chuyến bay năm 2024 đã buộc Boeing chi hàng trăm triệu USD sửa chữa, cộng hết lại đã vượt hơn 2 tỷ đô. Tất cả đã biến chuyến bay đáng lẽ là vinh quang thành một cuộc khủng hoảng… loại A.