Kamikaze (神風) – từ này trong tiếng Nhật nghĩa đen là “gió thần” hay “gió thiêng”.

Phi công kamikaze thường rất trẻ, hơn 90% thuộc Hải quân nằm trong độ tuổi 18–24. Họ bay trên các loại máy bay thông thường như Zero, Val, Judy, hoặc đôi khi là máy bay ném bom cũ kỹ, chở đầy bom và thùng xăng phụ. Một số được trang bị tên lửa có người lái Ohka (Baka bomb) – loại vũ khí một chiều tốc độ cao. Trước khi xuất kích, họ thường viết thư từ biệt gia đình, cắt tóc, móng tay để gửi về làm kỷ vật mai táng, uống sake, vỗ tay hai cái trước bàn thờ Thần đạo và hô to: “Tôi sẽ gặp anh em ở đền Yasukuni!”

Cuộc tấn công kamikaze quy mô lớn nhất diễn ra trong Trận Okinawa (tháng 4–6/1945). Hơn 1.900 phi công đã hy sinh trong các đợt “đánh hội đồng” vào hạm đội Mỹ. Kết quả: khoảng 34–50 tàu chiến Đồng Minh bị chìm, hơn 300 tàu bị hư hại, hơn 7.000 thủy thủ Mỹ thiệt mạng hoặc bị thương – con số thương vong cao nhất mà Hải quân Mỹ phải chịu trong một trận đánh duy nhất. Tuy nhiên, tỷ lệ thành công thực sự chỉ khoảng 19%. Nhiều phi công bị bắn hạ bởi hỏa lực phòng không dày đặc từ các tàu khu trục tiền tiêu, hoặc lạc hướng do thời tiết, hỏng máy.

Kamikaze không chỉ là chiến thuật quân sự, mà còn là biểu tượng của văn hóa samurai: trung thành tuyệt đối với Thiên hoàng, coi cái chết vinh quang hơn đầu hàng hay bị bắt. Nhiều người tin rằng họ đang bảo vệ gia đình, quê hương và vị thần tổ tiên. Tuy nhiên, ngày nay các tài liệu Nhật Bản cho thấy không phải ai cũng nhiệt tình; một số bị áp lực xã hội, đồng đội, hoặc đơn giản là không còn lựa chọn nào khác trong hoàn cảnh đất nước sắp sụp đổ.

Mẫu máy bay Kamikaze 2 chỗ ngồi.

Dù gây tổn thất đáng kể, chiến dịch kamikaze không thể đảo ngược cục diện chiến tranh. Mỹ vẫn tiến gần đến Nhật Bản, và hai quả bom nguyên tử đã kết thúc mọi thứ. Kamikaze để lại bài học sâu sắc về sự tuyệt vọng của chiến tranh, về sức mạnh và giới hạn của ý chí con người khi bị đẩy vào ngõ cụt.

Drone Lucas của Mỹ nhấi theo mẫu drone Shahed-136 của Iran và các mẫu này gọi chung là Kamikaze drone vì mục đích của nó là chỉ tấn không và bỏ xác luôn chứ không quay về.

Ngày nay, từ “kamikaze” được dùng rộng rãi trong tiếng Anh để chỉ các cuộc tấn công cảm tử hoặc drone tự sát. Nhưng với người Nhật, nó vẫn mang hai lớp nghĩa: một là cơn bão cứu quốc năm xưa, hai là nỗi đau của thế hệ trẻ đã bay vào cõi chết vì một lý tưởng không còn cơ hội chiến thắng.