Chụp Leica Q3 43, dễ hiểu tại sao giới trẻ ước mơ cái máy này đến vậy

Nhưng cái giá 170 triệu Đồng của chiếc máy này không đồng nghĩa với việc Q3 43 sẽ lấy nét nhanh, chính xác và tốt gấp rưỡi so với Sony RX1R III giá 120 triệu Đồng.

Điều đó đưa chúng ta đến với cái hay thứ 2 khi cầm Q3 trong tay.

Có lẽ một phần lớn chi phí để sở hữu Q3 43 được đổ vào bản thân cái ống kính. Tạm gác câu chuyện có khả năng lấy nét tự động sang một bên, ống kính 43mm APO-Summicron f/2 Asph. là thứ hoàn toàn không thoả hiệp về mặt chất lượng hình ảnh.

Những tấm hình chụp từ ống kính này, để những photon bên ngoài lọt qua ống kính để cảm biến full frame 60 megapixel hứng được, kết quả không thể chê được nếu chúng ta xét tới khía cạnh độ nét, độ chính xác của màu sắc, cũng như mức độ mịn màng của bokeh ở khẩu độ f/2. Còn cái cảm xúc của màu sắc, của chi tiết, của chủ thể trong mỗi bức hình, nó lại là vấn đề khác, thiên hướng cảm tính hơn là thiên hướng kỹ thuật.

Xem mạng xã hội phỏng vấn nhiều nhiếp ảnh gia, đôi khi chính xác và nét quá cũng không phải thứ họ thích. Rất nhiều “đại sứ” của Leica thích những chiếc ống kính trước thời “aspherical”, là thời điểm Leica ứng dụng những thấu kính phi cầu để triệt tiêu quang sai. Đối với họ, cái bokeh, cái màu sắc của những ống kính đời cũ tạo ra thứ xúc cảm đặc biệt, không gì so sánh được.

Nhưng mà thôi, với chúng ta, trước mắt là cứ nét và chính xác về mặt quang học đã, cảm xúc tính sau đi.

Rồi bản chất tiêu cự cũng là một câu chuyện thuần tuý phụ thuộc vào gu chụp của mỗi người. Đôi khi không xứng đáng đánh đổi tiêu cự 43mm để lấy tiêu cự 28mm, đổi lại là khẩu độ f/1.7 thay vì f/2. Với những người mê chụp phong cảnh, đường phố hay thiên nhiên, 28mm là thứ hoàn hảo với họ. Còn với mình, 50mm, hay trong trường hợp này là 43mm, là tiêu cự phù hợp hơn với nhu cầu sử dụng.

Leica quảng cáo tiêu cự kỳ quái 43mm là thứ sát với đôi mắt con người nhất, từ đó giúp chiếc máy ảnh ghi lại những tấm hình hoàn hảo như cách đôi mắt chúng ta nhìn thấy mọi thứ xung quanh. Lạ là ở chỗ, ngày xưa mọi người cũng nói y hệt với tiêu cự 35mm. Lạ cái nữa, không phải lúc nào chúng ta cũng sẽ muốn chụp ra những tấm hình giống hệt như những gì đôi mắt của chúng ta nhìn thấy. Cái hay của nhiếp ảnh là những góc nhìn chỉ có chính tác giả bức hình nhìn ra.

Đấy là lúc, giới hạn của chiếc máy ảnh compact này bỗng nhiên trở thành thứ cực kỳ có ích, thậm chí sử dụng nhiều là đằng khác.

Vì ống kính tiêu cự cố định, muốn chụp những tấm JPG zoom cận cảnh những thứ anh em muốn chụp, chỉ có một cách duy nhất là crop cảm biến để ra tấm hình mong muốn. Nhưng cũng may ở một chỗ, Leica Q3 có 4 chế độ crop cảm biến, và Q3 43 có tận 5 chế độ, crop tương đương tiêu cự lần lượt là 60, 75, 90, 120 và 150mm.

Crop của Q3 43 cũng là thứ lấy âm hưởng từ những chiếc máy Leica M. Anh em chưa chụp máy M bao giờ, nhìn vào kính ngắm rangefinder, rồi nhìn sang bên cạnh ống kính sẽ thấy một cái cần gạt. Gạt cái cần đó, kính ngắm sẽ hiển thị những khung gọi là frameline, tương ứng với tiêu cự ống kính đang lắp trong máy.

Khi anh em bấm nút crop, thay vì màn hình zoom cận vào khung hình cho đúng tiêu cự, cũng sẽ có những khung viền trắng hiện ra trên màn hình. Cái đó vừa trùng khớp với truyền thống của Leica, vừa là một tính năng rất thông minh để anh em theo dõi cả bố cục tấm hình JPG crop, lẫn tấm hình RAW nguyên độ phân giải lưu vào thẻ nhớ.

Và cũng nhờ cái cảm biến CMOS 60 megapixel, kể cả là chế độ crop 150mm, hình JPG vẫn dư khả năng đăng lên mạng xã hội. Nói là 5 megapixel, nhưng tính ra những tấm hình crop tiêu cự 150mm trên Leica Q3 vẫn có kích thước 2112×1408 pixel, rất sát với kích thước chuẩn khi tải hình lên Facebook và Instagram, là 2048×1365 pixel.

Đương nhiên zoom vào như vậy thì độ nét sẽ bị ảnh hưởng. Nhưng thứ nhất, đăng lên mạng xã hội kiểu gì chả bị bóp băng thông. Và thứ hai, nếu có chụp RAW, thì tấm hình lưu về thẻ nhớ vẫn sẽ ở nguyên tiêu cự và độ phân giải gốc, anh em yên tâm là cứu thoải mái.

Cái hay thứ ba, là Q3 thân thiện vô cùng với các bạn trẻ.

Thân thiện ở chỗ, thứ nhất, luôn có những profile màu gọi là Leica Looks để tạo ra những bức hình JPG với tông màu khác. Gọi là “giả lập màu phim” thì cũng không hẳn, nhưng nó tương đối giống Film Simulation của Fujifilm, hay Picture Profile của Nikon.

Trong số đó, mình thực sự thích ba profile, Vivid, Monochrome High Contrast, và Chrome. Một cái thì khiến mọi thứ rực rỡ hơn. Một cái thì tạo ra được độ tương phản rõ ràng cho những tấm hình đen trắng. Và cái cuối cùng thì tạo ra một bức hình với tông màu lạnh, độ rực rỡ của màu sắc giảm bớt, đổi lại là cái chất thường chỉ tìm thấy được trong những tấm hình chụp trên những tấm tạp chí của nhiều năm về trước.

Nói cách khác, với Leica Looks và ứng dụng Leica FOTOS, chụp hình bằng máy này đăng lên mạng xã hội được tối ưu thành một giải pháp vô cùng tiện lợi, đặc biệt là nếu không muốn hoặc không biết chỉnh hình trên những ứng dụng chuyên biệt hơn. Tiện lợi cho các bạn trẻ là ở chỗ đó.

Rồi máy cũng có thể quay phim luôn nữa. Nhưng cũng đừng kỳ vọng chiếc máy sẽ là một thiết bị hoàn hảo để phục vụ nhu cầu làm nội dung số cho các content creator. Đương nhiên nếu muốn vẫn dư sức làm ra một video dựa trên footage 4K hoặc 8K L-log, color grade nội dung để tuỳ chỉnh màu sắc, highlight và bóng đổ. Nhưng nó là món ăn kèm cho một bữa tiệc nhiếp ảnh vốn đã đủ ấn tượng trên Q3 43, và mình đồ rằng cũng chẳng mấy ai mua chiếc máy này về để quay vlog đâu.

Nhưng cũng có ba thứ mình vẫn còn chưa thấy chiếc máy này ổn.

Đầu tiên chính là thao tác sử dụng. Dễ hiểu lý do tại sao Leica chọn thiết kế thân máy giống hệt như những chiếc máy M. Thiết kế ấy gần như là vĩnh cửu rồi. Nhưng vấn đề lại nằm ở chỗ, thiết kế ấy chỉ phù hợp với những ống kính ngàm M lấy nét tay, chứ không phải cái ống có mô tơ lấy nét tự động nặng và cồng kềnh như Q3. Cảm giác cầm máy, trọng tâm bị đổ về phía trước là thứ không thể tránh khỏi.

Rồi mình cũng thích cái thumbgrip gốc tích hợp sẵn trên body M11 hơn, thay vì cái hõm của Q3 43. Thumbgrip của M11 thiết kế tinh tế và cho cảm giác cầm tự nhiên hơn nhiều.

Nhưng đổi lại, màn hình lật được của Q3 lại là thứ quá tuyệt vời. Mình chỉ cần nó lật được như thế này thôi, chứ không phải màn vari-angle xoay ra xoay vào như mấy chiếc máy khác, dễ tạo ra cảm giác rẻ tiền vì cái khớp xoay bằng nhựa.

Thứ hai, là vì vài lý do, Q3 hay Q3 43 không phải lúc nào cũng chụp ra được những tấm hình với tương phản, với chiều sâu màu sắc, và với chiều sâu bố cục đã khiến biết bao thế hệ yêu nhiếp ảnh mê Leica như điếu đổ.

Có lúc, anh em sẽ chụp được một tấm mà ngắm đi ngắm lại không biết chán. Nhưng cũng có lúc, vì cân bằng sáng, và vì thuật toán xử lý màu sắc trong máy có vẻ hơi khác so với M11, mọi thứ phẳng lỳ.

Mình phát hiện ra một điều, chụp Q3 43 trong điều kiện ánh sáng được kiểm soát, mọi thứ cực kỳ tuyệt vời. Nhưng ra trời nắng gắt, mọi chuyện sẽ khác.

Sẽ có những lúc anh em chụp được một tấm có khi đạt 11 điểm trên thang điểm 10. Nhưng cũng cùng cái máy đó, ở một nơi khác, điều kiện ánh sáng khác, có khi chỉ 6/10.

Thứ ba, là thuật toán lấy nét tự động của Q3 không phải lúc nào cũng đáng tin cậy. Có khi là vấn đề kỹ năng, nhưng mà chụp tấm này, rõ ràng máy đã báo nhận diện được chủ thể động vật, đã báo nét. Rốt cuộc máy ảnh lấy nét vào… nhúm lông trên tai con mèo chứ không phải đôi mắt.

Nói là không chiếc máy ảnh nào hoàn hảo, có lẽ là một tuyên bố tất lẽ dĩ ngẫu. Nhưng ở cái giá 170 triệu Đồng, mình kỳ vọng nhiều hơn ở Q3 43.

Nhưng cùng lúc, mình cũng biết một điều rõ ràng. Đối với những thứ “khác” của Leica bán ra thị trường, thì Q3 hay Q3 43 là một món hời. Nếu như APO-Summicron M 35mm f/2 có giá 220 triệu Đồng, cho riêng một cái ống, thì Q3 hay Q3 43 quá hời. Anh em chơi Leica hay nói vui, máy này mua ống tặng kèm body, đã thế lại còn có cả autofocus, có khi cũng chẳng sai.

Và nó là thứ gần nhất cũng như rẻ nhất tiệm cận với trải nghiệm Leica M. Muốn rẻ hơn chắc chỉ có mua mấy chiếc D-Lux, hoặc mấy chiếc điện thoại Xiaomi. Nhưng chất lượng trải nghiệm cách Leica M rất, rất xa.

Các bạn trẻ nhiều người ước mơ cái máy này, có lẽ cũng là điều dễ hiểu.