Nhà máy điện hạt nhân của Pháp bất ngờ tắt ngóm vì loài sinh vật tưởng vô hại này

Theo cơ quan vận hành nhà máy điện hạt nhân Gravelines – Électricité de France (EDF), vào chủ nhật ngày 10 tháng 8, 2025, một bầy sứa đã làm tắc bộ lọc của hệ thống máy bơm làm mát cho các lò phản ứng khiến tổ hợp số 2, 3 và 4 tự động dừng hoạt động ngay trước nửa đêm. Đến sáng thứ 2 ngày 11 tháng 8, lò số 6 cũng ngưng hoạt động. EDF cho biết sự cố không ảnh hưởng đến sự an toàn của nhà máy, các nhân viên cũng như môi trường. Hoạt động của nhà máy Gravelines trở lại bình thường 1 tuần sau sự cố.

EDF cho biết các bộ lọc giúp ngăn không cho sinh vật biển bị hút vào các đường ống dẫn nước. Tuy nhiên, sứa có xu hướng “hóa lỏng” khi chết và điều này khiến cơ thể của chúng có thể lọt qua bộ lọc. Khi một lượng lớn sứa làm tắc đường ống dẫn nước làm mát, các cảm biến phát hiện lưu lượng nước giảm đã tự động kích hoạt chuỗi cơ chế an toàn bao gồm tắt lò phản ứng để ngăn quá nhiệt. Trước đó, sứa cũng từng làm gián đoạn hoạt động của các lò phản ứng hạt nhân tại Nhật vào năm 1999 hay tại Thụy Điển vào năm 2013.

Các lò phản ứng nằm ở duyên hải như Gravelines thường sử dụng nước biển để làm mát nhưng các bãi biển quanh nhà máy này, giữa thành phố Dunkirk và Calais đã chứng kiến sự gia tăng của sứa trong những năm gần đây do nước biển ấm lên. Các chuyên gia cho rằng thay đổi khí hậu, ô nhiễm nhựa và đánh bắt hải sản quá mức đã tạo điều kiện cho sứa phát triển và sinh sản. Nước biển ấm kéo dài mùa sinh sản và thúc đẩy sứa sinh sôi. Trong khi đó việc đánh bắt quá mức đã khiến các kẻ săn mồi tự nhiên của sứa như cá ngừ, rùa biển giảm dần, cho phép quần thể sứa phát triển mất kiểm soát.

Thế giới đã có một số giải pháp để giải quyết cuộc khủng hoảng sứa toàn cầu như biến chúng thành món ngon được săn lùng; sử dụng drone để lập bản đồ đường đi, mật độ và vị trí của sứa từ trên cao; sử dụng hệ thống cảm biến âm thanh và sonar đặc biệt để phát hiện các bầy sứa; giám sát các yêu tố môi trường để dự đoán sự sinh sôi của sứa từ đó cảnh báo sớm cho các cơ quan như EDF để chủ động điều chỉnh hệ thống làm mát cho các lò phản ứng. Tuy nhiên, câu trả lời thực sự nằm ở việc giảm lượng khí thải CO2 và hạn chế dòng chảy từ hoạt động nông nghiệp bởi các dòng chảy này tạo ra những vùng nước ấm hơn, ít oxy và sứa thì có thể chịu được môi trường này tốt hơn so với các loài sinh vật biển khác.

Pháp là quốc gia sở hữu nhiều nhà máy điện hạt nhân nhất châu Âu. Nhằm đối phó với cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1976, nước này đã tăng gấp đôi công suất điện hạt nhân và hiện có 18 nhà máy với 57 lò phản ứng đang hoạt động. Chỉ riêng Pháp đã sản xuất hơn một nửa lượng điện hạt nhân của EU và riêng nhà máy Gravelines đã cung cấp gần 6% điện năng quốc gia.

France24