Thời gian chú ý của con người chỉ còn 40 giây

Vấn đề là hầu hết các công việc đều cần nhiều hơn 40 giây để hoàn thành. Việc liên tục chuyển đổi sự chú ý, như đang làm báo cáo thì dừng lại kiểm tra email rồi quay lại làm tiếp, tuy có vẻ vô hại, nhưng thực tế lại khiến não bộ phải làm việc nhiều hơn và nhanh chóng mệt mỏi.

Lý do là mỗi khi bắt đầu một công việc, chẳng hạn như viết email, não bộ sẽ tạo ra một “khuôn mẫu” để xử lý thông tin cho nhiệm vụ đó. Khi chuyển sang việc khác, khuôn mẫu cũ bị bỏ lại và não phải nhanh chóng dựng lên một khuôn mẫu mới, khiến nguồn lực nhận thức vốn có hạn bị tiêu hao. Việc liên tục chuyển đổi sự chú ý còn để lại “dư âm chú ý”. Nó giống như một bảng trắng đã bị xóa nhưng vẫn còn vết mực mờ. Những phần dư này âm thầm tồn tại trong đầu, cạnh tranh với nhiệm vụ tiếp theo, giống như việc mở quá nhiều tab cùng lúc.

Chúng ta thường nghĩ rằng chuyển đổi nhanh giữa nhiều việc là làm được đa nhiệm, nhưng về mặt nhận thức thì điều đó không đúng. Não bộ chỉ có thể tập trung vào một việc tại một thời điểm. Vì không thể xử lý mọi thông tin cùng lúc, não hoạt động như một chiếc đèn pin, chỉ soi sáng một thứ và để những thứ khác ở phía sau. Thứ được gọi là “đa nhiệm” thực chất chỉ là việc liên tục chuyển sự chú ý qua lại giữa các công việc, và đó là cách rất kém hiệu quả để sử dụng sự tập trung.

Thực tế, nhiều nghiên cứu cho thấy việc chuyển đổi nhiệm vụ có thể làm giảm năng suất tới 40% so với khi làm từng việc riêng rẽ. Các nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng những người cho rằng mình giỏi đa nhiệm thường lại kém hơn trong khả năng kiểm soát sự chú ý, như lọc bỏ xao nhãng hay chuyển đổi nhiệm vụ một cách hiệu quả.

Việc phải làm cùng lúc nhiều dự án và gánh nhiều trách nhiệm, trong khi thông báo liên tục xuất hiện, là thực tế quen thuộc với hầu hết mọi người. Dù vậy, ngay cả giữa áp lực của cuộc sống hiện đại, chúng ta vẫn có thể bảo vệ và khôi phục nguồn lực chú ý vốn có hạn của mình.

Một cách đơn giản để bắt đầu là sắp xếp thời điểm làm việc cho hợp lý. Các chuyên gia cho rằng nên làm những công việc cần tập trung cao vào thời điểm cơ thể tỉnh táo nhất, dựa trên chronotype, tức nhịp sinh học tự nhiên chi phối mức độ tỉnh táo và mệt mỏi trong ngày. Anh em có thể xác định điều này bằng cách theo dõi và ghi lại những lúc mình tập trung tốt hoặc dễ xao nhãng. Khi đã hiểu rõ “bản đồ chú ý” của bản thân, hãy ưu tiên các nhiệm vụ quan trọng vào những “điểm rơi tập trung”, đồng thời hạn chế gián đoạn bằng cách tắt thông báo, tránh mạng xã hội và giảm bớt các yếu tố gây phân tâm.

Bên cạnh làm việc tập trung, những quãng nghỉ có chủ đích cũng rất quan trọng. Nghỉ ngơi hiệu quả hơn khi có vận động thể chất, lý tưởng nhất là ngoài thiên nhiên. Nhiều người thấy rằng làm việc 25 phút rồi nghỉ 5 phút, theo phương pháp pomodoro, giúp sử dụng tốt hơn sự chú ý.