Dự Án Nhạc Kịch Bí Mật Của David Bowie Được Khai Quật: Lời Giải Mã Cho Album Cuối Cùng "Blackstar"

Ba trăm năm sau, Bowie cẩn thận ghi chú những cụm từ “Jack ngay thẳng” (honest Jack) và “Jack quý ông” (gentleman Jack) lên các tờ giấy nhớ. Cách dùng từ mang tính lãng mạn hóa từng nhào nặn nên một người hùng dân gian năm 1724, nay lại hiện diện dưới nét bút của một nghệ sĩ vĩ đại ở những năm tháng cuối đời.

Các chuyên gia tại V&A nhận định: Bowie nhìn thấy ở Sheppard hình tượng một người hùng vươn lên từ sự bất công. Điều này hoàn toàn nhất quán với sự say mê xuyên suốt sự nghiệp của ông dành cho những kẻ đứng bên lề xã hội, những người tìm cách vượt lên trên nghịch cảnh và số phận của chính mình.

Dù vậy, Sheppard không phải là cái chết duy nhất mà Bowie đang lên kịch bản. Vào năm 2015, ông đảm đương ba dự án cùng lúc, và các tài liệu cho thấy những dự án này đã bắt đầu có sự giao thoa, thẩm thấu lẫn nhau.

Ba Dự Án, Cùng Một Năm

Trong kho lưu trữ có một bản phác thảo không ghi ngày tháng mang dòng chú thích “Blackstar”, vẽ lại một nhân vật mặc trang phục sọc giống hệt tạo hình trong MV Lazarus. Sự xuất hiện của một bản vẽ phục vụ cho hai dự án độc lập là một chi tiết đáng chú ý.

Biên niên sử các dự án giải thích cho sự giao thoa này. Blackstar trải qua các phiên thu âm được chia làm ba đợt, mỗi đợt kéo dài một tuần tại phòng thu The Magic Shop từ tháng 1 đến tháng 3/2015. Trong khi đó, vở kịch Lazarus được diễn thử ở sân khấu Off-Broadway vào tháng 11 cùng năm. Quá trình thu thập tư liệu cho The Spectator được tiến hành song song với cả hai tác phẩm này.

Đối với Lazarus, Bowie trao cho nhà soạn kịch Enda Walsh một đề cương dài bốn trang kèm theo một tập hồ sơ chứa các ca từ đã được chắt lọc. Cốt truyện xoay quanh Thomas Newton – gã người ngoài hành tinh từ tác phẩm The Man Who Fell to Earth – cuối cùng cũng tìm thấy sự giải thoát thông qua cái chết.

Đối với The Spectator, ông cẩn thận chấm điểm các bài báo từ 300 năm trước theo thang điểm từ 0 đến 10, đồng thời vẽ sơ đồ liên kết tên nhân vật, thời gian và địa điểm trên các tờ Post-it. Đây rõ ràng là một quá trình làm việc nghiêm túc, không hề mang tính cưỡi ngựa xem hoa.

Thực tế, sân khấu kịch luôn là một tham vọng lớn của Bowie. Ông từng thủ vai Người Voi (The Elephant Man) trên sân khấu Broadway vào năm 1980. The Spectator lẽ ra đã là tác phẩm sân khấu thứ ba của ông. “Ngay từ những ngày đầu sự nghiệp, tôi đã thực sự muốn viết kịch,” Bowie chia sẻ với đài BBC năm 2002. “Tôi có thể chỉ viết kịch để diễn trong phòng khách nhà mình, nhưng ý định thực sự luôn là hướng tới một lượng khán giả khổng lồ.”

Chúng Tôi Chưa Từng Bàn Về Cái Chết

Dù vậy, không phải người cộng sự nào cũng giải mã các dữ kiện cuối đời của Bowie theo cùng một lăng kính.

Tony Visconti – nhà sản xuất huyền thoại đứng sau thành công của Blackstar – lại có góc nhìn nhẹ nhàng hơn. Ông mô tả track chủ đề mang tính rất hài hước, đoạn đồng ca Gregorian “hơi kịch tính quá đà”, còn phân đoạn mang âm hưởng Al Green thì “vui nhộn đến mức kích động”. Nói cách khác, người kỹ sư âm thanh ngồi cạnh Bowie trong phòng thu trải qua những phiên làm việc ngập tràn niềm vui, chứ không hề u ám như một đám tang.

Tay kèn saxophone Donny McCaslin cũng có chung cảm nhận. “Tôi bị ấn tượng mạnh bởi năng lượng và chiều sâu cảm xúc của ông ấy mỗi khi cất giọng,” McCaslin nhớ lại. “Đó là sự quả quyết và một ngọn lửa đam mê cháy bỏng.”

McCaslin tiết lộ rằng Bowie khi ấy vẫn đang phác thảo các kế hoạch tương lai. Thậm chí, hai người còn bàn bạc về việc biểu diễn chung tại câu lạc bộ jazz Village Vanguard vào tháng 1/2016. Sẽ còn thêm nhiều buổi làm việc trong studio. Thêm nhiều dự án âm nhạc mới.

Ngay trong ngày bấm máy thu âm đầu tiên vào đầu năm 2015, Bowie đã tháo mũ để các nhạc công thấy rõ những tác dụng phụ của đợt hóa trị liệu. Rồi ông khích lệ cả ban nhạc: “Cứ chơi tới bến đi, thả lỏng và cùng tận hưởng âm nhạc nào.”

Một người đàn ông âm thầm nghiên cứu tư liệu về vụ hành quyết công khai thế kỷ 18, đồng thời viết những ca khúc mang tính chiêm nghiệm về cái chết. Nhưng cũng chính người đàn ông ấy lại đang lên lịch diễn tại các quán jazz và liên tục tạo tiếng cười cho các anh em nhạc công trong phòng thu.

Rốt cuộc, Visconti đã đúc kết lại toàn bộ sự mâu thuẫn đó bằng một dòng trạng thái trên Facebook, vài ngày sau khi Bowie qua đời: “Cái chết của ông ấy cũng chẳng khác gì cách ông ấy đã sống: một tác phẩm nghệ thuật trọn vẹn.”

Nguồn: headphonesty