Chú chó đầu tiên bay vào không gian

Chú chó đầu tiên bay vào không gian

Vào tháng 11 năm 1957, một cô chó hoang tên là Laika đã trở thành sinh vật sống đầu tiên bay vào quỹ đạo Trái đất trên con tàu Sputnik 2 của Liên Xô.

Khi đó, trong bối cảnh cuộc chạy đua vũ trụ đang trở nên vô cùng căng thẳng trong thời kỳ chiến tranh lạnh, Liên Xô muốn tạo ra một thành tựu gây tiếng vang lớn để kỷ niệm 40 năm Cách mạng Bolshevik. Các kỹ sư chỉ có khoảng 4 tuần để thiết kế và phóng Sputnik 2. Một khoảng thời gian cực kỳ gấp nên nhiều hệ thống chưa được thử nghiệm đầy đủ.

Laika có tên ban đầu là Kudryavka được lựa chọn là vì các nhà khoa học Liên Xô tin rằng chó hoang có khả năng chịu đói, lạnh, stress tốt hơn chó nuôi, nên nó dễ thích nghi với môi trường khắc nghiệt hơn. Trước khi bay, Laika đã cùng những “ứng viên chó” khác trải qua quá trình huấn luyện khắc nghiệt, chẳng hạn như bị nhốt trong không gian chật hẹp, quay ly tâm để làm quen với gia tốc lớn và thích nghi với môi trường căng thẳng. Tuy nhiên, ngay từ đầu, Laika đã được xác định là không thể quay trở lại, bởi vào thời điểm đó, con người chưa có công nghệ đưa tàu vũ trụ quay lại Trái đất an toàn.

Bên trong Sputnik 2, Laika có không gian vô cùng hạn chế, chỉ đủ để nó có thể đứng, ngồi hoặc nằm tại chỗ. Laika được cung cấp thức ăn và được gắn thêm các cảm biến để theo dõi nhịp tim, nhịp thở và huyết áp. Khi phóng tên lửa, các nhà khoa học đã ghi nhận nhịp tim của Laika tăng vọt lên gấp nhiều lần bình thường, cho thấy mức độ căng thẳng lớn mà nó đã trải qua.

Sau đó, các báo cáo chính thức của Liên Xô đã tuyên bố rằng Laika đã sống sót gần 1 tuần trên quỹ đạo. Tuy nhiên, sự thật đằng sau chỉ được tiết lộ vào năm 2002.

Thực tế là do hệ thống kiểm soát nhiệt bị lỗi, khiến nhiệt độ bên trong khoang tăng cao đến mức nguy hiểm, Laika đã ra đi trong sự hoảng loạn chỉ sau khoảng 5-7 giở kể từ khi phóng.

Dù kết thúc không có hậu, nhưng Laika đã để lại những dữ liệu vô giá, góp phần mở đường cho các chuyến bay có người lái sau này, tiêu biểu là chuyến bay lịch sử của Yuri Gagarin vào năm 1961.

Sứ mệnh của Laika đã làm dấy lên một cuộc tranh luận về đạo đức trong việc sử dụng động vật để nghiên cứu khoa học. Oleg Gazenko, một trong những nhà khoa học chính của dự án sau này đã bày tỏ sự hối hận sâu sắc về sự ra đi của Laika. Năm 2008, một tượng đài về Laika đã được dựng lên tại Moscow để tưởng nhớ cô chó này.